Teken- & vlooienkalender

Het tekenseizoen in Nederland: langer dan je denkt

Teken worden actief zodra het een paar dagen boven de ±7–10 graden is — en dat is in Nederland tegenwoordig het grootste deel van het jaar. De klassieke piek ligt in mei en juni, gevolgd door een tweede golf in september en oktober, maar door de zachte winters melden RIVM-tellingen (Tekenradar) ook in november en op warme februaridagen actieve teken. Praktisch betekent dat: preventie van maart tot en met november, en het hele jaar door even checken na wandelingen in bos, duinen of hoog gras.

Waarom die moeite? Teken zijn niet vies maar wél besmettelijk: bij honden dragen ze onder meer de ziekte van Lyme (borrelia), anaplasmose en babesiose over. De kans op overdracht stijgt met de tijd dat een teek vastzit — binnen 24 uur verwijderen verkleint het risico enorm. Vandaar de gouden gewoonte: na elke groene wandeling even de kop, oren, oksels, liezen en tenen langsgaan. Het kost dertig seconden en je hond vindt het gewoon aandacht.

Teek verwijderen: wat je vooral níet moet doen

De grootste fouten gebeuren met goede bedoelingen: alcohol, vet, zeep of een aansteker op de teek. Daardoor raakt de teek in de stress en braakt hij zijn maaginhoud — mét ziekteverwekkers — juist het bijtwondje in. De veilige methode staat in de vijf stappen hierboven: pak de teek met een tekenhaak of puntpincet zo dicht mogelijk op de huid en draai of trek hem er rustig uit. Blijft er een stukje kop achter? Geen paniek: dat werkt het lichaam er meestal zelf uit als een splinter. Noteer wel de datum en houd je hond vier tot zes weken in de gaten: sloomheid, koorts, kreupelheid (soms wisselend per poot) of slecht eten na een tekenbeet is een reden om de dierenarts te bellen.

Vlooien: het 95%-misverstand

Vlooienpreventie lift meestal mee met tekenpreventie (veel middelen doen beide), maar één ding wordt telkens onderschat: bij een echte vlooienbesmetting leeft maar zo’n 5% van de vlooien óp je hond — de rest zit als ei, larve en pop in kleden, banken en mand. Alleen de hond behandelen is dan dweilen met de kraan open: was manden op 60 graden, stofzuig grondig (zak direct weg) en behandel zo nodig de omgeving. En blijf daarna 2–3 maanden consequent doorbehandelen om de cyclus te doorbreken. Denk er bij vlooien ook aan de lintworm: die wordt door vlooien overgebracht, dus pak ze samen aan — hoe vaak jouw hond ontwormd moet worden, zie je in de ontwormwijzer.

Welk middel kies je?

Er zijn drie families: tabletten (werken van binnenuit, zwemmen geen probleem, werking 4–12 weken), pipetten (op de huid, meestal 4 weken) en banden (maanden werkzaam). Wat past hangt af van gewicht, zwemgedrag, huisgenoten (katten! sommige hondenmiddelen zijn giftig voor katten) en eventuele kinderen in huis — kies het middel daarom samen met je dierenarts en volg de bijsluiter. Plan je wandelingen slim met de wandelplanner en check bij warm weer ook even het hondenweer.

Veelgestelde vragen

Moet ik in de winter doorgaan met preventie?

Bij vlooien: ja, die gedijen juist binnenshuis in de verwarmde wintermaanden. Bij teken kun je in december–februari vaak pauzeren, maar bij zacht weer (en zeker bij boswandelingen) blijft checken verstandig.

Kan ik Lyme bij mijn hond voorkomen met een enting?

Er bestaat een borrelia-vaccin voor honden, maar het wordt in Nederland alleen in specifieke risicosituaties geadviseerd. Snelle verwijdering plus een goed preventiemiddel is de basis — overleg met je dierenarts of meer nodig is.

Mijn hond heeft tientallen kleine teentjes ineens — wat is dat?

Waarschijnlijk larven of nimfen uit één ‘nest’: in de nazomer kun je er tientallen tegelijk oplopen. Verwijder ze stuk voor stuk (een fijne vlooienkam helpt) en overweeg een sneller werkend middel — vraag je dierenarts.